Zwiedzaj Polskę: Krokowa Częstochowa Konin
 
1981 - 2006
SREBRNY  JUBILEUSZ  PARAFII

Położenie

Jadąc z Iławy do Grudziądza w miejscowości Kisielice skręcamy w prawo i po przejechaniu 4 km wjeżdżamy do niewielkiej XIV-wiecznej wsi Łęgowo. Na niewielkim wzniesieniu wśród drzew stoi tu od 400 lat murowany kościół. Choć z zewnątrz skromny i niepozorny to wg. słów kronikarza Christopha Hartknocha jest prawdziwą perłą w całych Prusach.

Krótka historia kościoła

Pierwsza wzmianka o Łęgowie pochodzi z 1 stycznia 1313 r. W tym okresie został wybudowany również kościół, gdyż w 1320 roku pojawia się informacja o posłudze kapłańskiej tutejszego proboszcza. Tereny te dotykały klęski i wojny. Wieś była niszczona , a wraz z nią kościół. W 1532 r. z rąk księcia pruskiego Albrechta Hohenzollerna wieś otrzymał biskup ewangelicki Georg von Polentz, którego wnuk Aleksander wybudował kościół. Budowa trwała od 1600 do 1604 roku. Według legendy , koń Aleksandra zatrzymał się na wzgórzu i grzebiąc kopytami odkrył skarb. Odnaleziony skarb został przeznaczony na budowę i wyposażenie kościoła. Jego piękno podziwiali ówcześni mieszkańcy Prus. Kronikarz i podróżnik, Christoph Hartknoch twierdził, że jest to jeden z najpiękniejszych kościołów w całych Prusach. Troską o kościół zasłynęła nie tylko rodzina von Polentz, ale również von Hindenburg. Kiedy Samuel von Polentz - szczególnie zasłużony dla wioski i kościoła - umarł, jego jedyna córka Lina wyszła za Alberta von Benckendorf und von Hindenburg z pobliskiego Ogrodzieńca. Nowi właściciele bardzo dbali o kościół. W 1870 r. zakupili barokową konfesję z Susza, odnowili ołtarz i organy. W 1933 r. patronat nad wioską i kościołem przejął Prezydent Rzeszy i Feldmarszałek Paul von Hindenburg. Z jego inicjatywy w kościele przeprowadzono prace konserwatorskie zakrojone na szeroką skalę.W tym czasie kilka razy Łęgowo odwiedzał Hitler. Po śmierci Feldmarszałka, jego syn Oskar dokończył odnawianie kościoła (1936).

Po II wojnie światowej kościół przeszedł w ręce Polaków - katolików. Kościół łęgowski był filią parafii w Kisielicach, gdzie od 1957 r. posługę duszpasterską pełnią Księża Pallotyni. W 1981 r. została erygowana parafia p.w. Niepokalanego Poczęcia Maryi Panny. Wtedy zainstalowano nowy obraz w ołtarzu głównym przedstawiający Matkę Boską Częstochowską - zdejmując obraz Matki Bożej Pokoju. Jeszcze wcześniej - do 1957 r. był obraz "Sąd ostateczny". Na początku lat osiemdziesiątych, staraniem ks. Józefa Bagińskiego wybudowano plebanię przy kościele. W roku 1988 z inicjatywy ks. Leona Dąbskiego rozpoczęto Nabożeństwa Fatimskie. W dziesiątą rocznicę nabożeństw zainstalowano w ołtarzu głównym obraz przedstawiający objawienie Matki Boskiej dzieciom w Fatimie. Obraz ten odsłania figurę Pani Fatimskiej. W roku 2000 kościół w Łęgowie - dekretem Ordynariusz Elbląskiego Ks. Bpa Andrzeja Śliwińskiego - otrzymał tytuł Sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej. Kościół jest zabytkiem I-szej klasy. Rok 2004 - jubileuszowy - to czas szczególnego dziękczynienia Bogu i ludziom za dar tak wspaniałej świątyni.

Dlatego z tej okazji, staraniem ks. Proboszcza Ryszarda Pasieki SAC ofiarowano: figurę św. Antoniego ustawioną w kruchcie, duży krzyż ustawiony przy ołtarzu, pomnik przy wejściu do kościoła, nowe tabernakulum, żyrandole odnowione, nowe lampy przy suficie, nowe mikrofony, odnowione epitafium fundatorów, ołtarz Jezusa Miłosiernego i św. Siostry Faustyny, odnowione wszystkie naczynia liturgiczne, dwie alby i haftowaną kapę fioletową, ułożoną kostkę przy wejściu do kościoła, odnowioną zakrystię, wyremontowane organy i odrestaurowane zabytkowe piece naszej świątyni.

 

Wnętrze kościoła i zabytki

Wnętrze kościoła ma pierwotny, jednolity charakter. Należy zwrócić uwagę, że drewniany wystrój tj. ołtarz, ambona, chrzcielnica, podsufitowy fryz, empora pod chórem, a także drzwi i wnętrze obramowania okien mają wiele charakterystycznych, tak samo wykonywanych elementów zdobniczych i stanowią swoistego rodzaju komplet.Natomiast strop świątyni jest stosunkowo nowy (1936).

 

Ołtarz główny

Wykonany w 1601r., znajduje się w prezbiterium. Jest drewniany, rzeźbiony, zdobiony malowidłami i figurkami.

W części głównej ołtarza do 1957 roku znajdował się XVII wieczny obraz "Sąd ostateczny" autorstwa Antoniego Moellera. Zastąpiono go kopią obrazu Matki Boskiej Królowej Pokoju, a po erygowaniu parafii w 1981 roku, umieszczono kopię obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej. W 1998 roku nastąpiła kolejna zmiana i zainstalowano w ołtarzu obraz przestawiający scenę objawienia Matki Boskiej Fatimskiej.

W uroczystości fatimskie obraz unosi się do góry i odsłania figurę Pani Fatimskiej, którą w 1998 roku ks. Proboszcz Leon Dąbki przywiózł z Fatimy. Cokoły kolumn znajdujących się po bokach obrazu są z trzech stron pokryte malowidłami.

Także u dołu nastawy ołtarza widać dwa wąskie ciekawe malowidła, z jednej strony "Pascha żydowska", a z drugiej "Ostatnia wieczerza".

W zwieńczeniu ołtarza umieszczono owalny obraz przedstawiający "wniebowstąpienie". U dołu zwieńczenia na fryzie mamy ciekawe malowidło: "Chrzest Chrystusa w Jordanie" i "Obrzezanie" (ofiarowanie). Na samym szczycie stoi rzeźbiona figura Chrystusa Pankratora.

 

Ambona

Późnorenesansowa, drewniana, rzeźbiona i malowana. Ma korpus sześcioboczny, podzielony arkadami z kolumnami na cokołach. W głównej części każdej Arkony umieszczono wizerunki św. Marka, św. Mateusza, św. Łukasza, św. Jana i proroka Izajasza.

 

Chrzcielnica

Późnorenesansowa, drewniana, rzeźbiona w formie kielicha z przykrywą. Pokryta polichromią.

 

Empora

Ciągnie się przez ścianę zachodnią (pod chórem) i połowę północnej. Podparta na czterech kolumnach. Wykonana z drewna polichromowanego i złoconego. Podzielona na 16 kwadratowych pól, w których umieszczono olejne malowidła na drewnie, ukazujące historię zbawienia.

 

Strop i fryz podsufitowy

Strop kościoła jest stosunkowo nowy. Wykonany został w latach 1934 - 1936, w czasie gruntownej renowacji. Ówczesna odnowa nastąpiła z inicjatywy Paula von Hindenburga. Zachowano podział stropu na różnokształtne pola, lecz zmieniono układ i kształt pól, po to, by umieścić na suficie 3 olejne owalne obrazy, które przedtem wisiały na ścianach po obu stronach ołtarza, herby fundatorów i kolejnych właścicieli Łęgowa, oraz portrety czterech ewangelistów. Cały strop okala fryz. Znajdujące się na nim herby przodków Aleksandra von Polentza, najważniejszych okolicznych rodzin szlacheckich, a także medaliony z cytatami Pisma Świętego.

 

Obrazy

W świątyni znajdują się cztery olejne, owalne obrazy jednakowej wielkości.

Trzy obrazy: "Wskrzeszenie Łazarza", "Walka Jakuba z aniołem" i "Pokłon trzech króli" umieszczono na stropie kościoła w czasie przebudowy i konserwacji świątyni w latach 1934 - 1936. Czwarty obraz Möllera "Sprzedanie Józefa" umieszczono na ścianie zachodniej, po lewej stronie ołtarza.

Po dwóch stronach ołtarza znajdują się obrazy Matki Boskiej: Częstochowskiej i Pokoju.

 

Płyta grobowa

Jest wmurowana we wschodnią ścianę prezbiterium. Pierwotnie znajdowała się w podłodze przed wejściem do zakrystii. Na XVII-wiecznej wapiennej płycie znajdują się dobrze zachowane herby rodów Polentz i Perbandt oraz częściowo zatarty napis informujący, że w kościele w Łęgowie pochowano Teofila von Polentz i jego żonę Dorotę z domu Perbandt. Na uwagę zasługuje fakt, że nie ma na nich ozdób i symboli. Jedynie herby rodowe i inskrypcje.

 

Okna - w kościele znajdują się ostrołukowe okna drewniane rzeźbione.

Drzwi

Te 400-letnie drzwi kruchty zachodniej i południowej to ostatni element wystroju. Nałożone na płaszczyzny drzwi dekoracyjne ambicie pilastrów na wysokich cokołach i rozbudowane potrójne belkowanie dostosowują prostokątne drzwi do ostrych łuków otworów drzwiowych.

 

Pomnik pamięci

Z inicjatywy ks. Proboszcza w jubileuszowym roku 400-lecia istnienia kościoła powstał "Pomnik pamięci" ku czci:
  • fundatorów
  • pochowanych na cmentarzu przykościelnym
  • zmarłych pielgrzymów
  • naszych bliskich zmarłych

Przybywający do kościoła modlą się w tym miejscu, stawiają kwiaty i znicze. Miejsce to łączy nas żyjących ze zmarłymi.

"Pomnik pamięci" zaprojektował i postawił ks. proboszcz Ryszard Pasieka, wykorzystując znalezione w piwnicy kościoła żeliwne krzyże i wazę kamienną.

 

Uroczystości Fatimskie

Od 1988 r. obchodzone są Uroczystości Fatimskie. Od maja do października każdego 13-go na godz. 16-tą przybywa wielu czcicieli Pani Fatimskiej, którzy w procesji różańcowej modlą się w różnych intencjach.

 

 

STRONA GŁÓWNA